Kỷ niệm 118 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh :

Mấy suy nghĩ về

                           HỌC TẬP PHONG CÁCH BÁO CHÍ HỒ CHÍ MINH

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương lớn về đạo đức cách mạng, một ư chí rèn luyện và là một tài năng lớn trong lĩnh vực báo chí. Do ḥan cảnh lịch sử, Người đă tập viết báo bằng tiếng nước ng̣ai trước, sau đó mới viết báo bằng tiếng Việt. Người đă khơi ḍng cho báo chí cách mạng Việt Nam; giương cao ngọn cờ chiến đấu của báo chí vô sản chống mọi kẻ thù dân tộc và giai cấp. Người cũng đă góp phần làm đẹp tiếng Việt; cung cấp nguồn sử liệu vô giá cho kho tàng văn học cách mạng Việt Nam.

Đối với cán bộ báo chí, học sinh, sinh viên, giảng viên ngành báo chí, việc học tập phong cách báo chí Hồ Chí Minh là một việc quan trọng. Đó vừa là học tập một tấm gương đạo đức của người làm báo, vừa là học tập những phương pháp khoa học của nghề báo.

Qua các tư liệu lịch sử cũng như qua lời kể của những người từng được sống gần Bác, chúng ta biết rằng Bác Hồ rất thận trọng trong việc đặt câu và chọn từ ngữ khi viết báo. Người cho rằng đây là một công việc hết sức quan trọng khi viết báo. Do phương tiện chuyển tải tác phẩm của phát thanh và truyền h́nh là làn sóng - khán thính giả nắm bắt thông tin trong thoáng qua nên nhiều phóng viên nhà đài thiếu quan tâm việc trau chuốt từ ngữ, đặt câu đúng và hạn chế lỗi chính tả. Đó là một vấn đề cần sớm khắc phục v́ dù làm ở lọai h́nh báo chí nào th́ yêu cầu lớn đối với nhà báo cũng là phải góp phần giữ ǵn sự trong sáng của tiếng Việt.

Phong cách báo chí Hồ Chí Minh c̣n thể hiện ở tính mục đích của báo chí. Khi đặt bút viết báo, Người thường tự hỏi: Viết cho ai xem? Viết để làm ǵ? Viết như thế nào? Người nói: “Nhà báo phải khắc phục bệnh viết dài mà sáo rỗng, lời nhiều ư ít, lượng thông tin thấp”. Khi viết xong, bao giờ Bác cũng thận trọng xem lại nhiều lần để sửa chữa, rồi đưa cho những người b́nh dân đọc để kiểm chứng bài báo của ḿnh có tính quần chúng hay không.

Bác cũng là một tấm gương lớn về tự học. Trong tác phẩm “Nhật kư hành tŕnh” của Hồ Chủ Tịch có đoạn ghi: “Mỗi ngày Cụ xem chừng hai mươi lăm tờ báo. Báo có ǵ hay Cụ  lấy bút ch́ đỏ làm dấu vào…”. Bác thường nói: “Làm nhà báo, nhà văn lại càng phải đọc”. Bác khuyên mọi người ra sức tự học: “Học ở trường, học trong sách báo, học lẫn nhau và phải học trong dân”. Đó cũng chính là cách học của các nhà báo để tích luỹ kiến thức, vốn sống, làm cho các bài báo, các chương tŕnh phát thanh - truyền h́nh có chất lượng.  

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Viết báo là để nhằm giáo dục, giải thích, cổ động, phê b́nh và để phục vụ quần chúng”. Bác nhấn mạnh muốn giải thích, giáo dục, cổ động, phê b́nh cho tốt th́ các nhà báo phải nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật cuả Nhà nước và của địa phương ḿnh. Nhà báo phải lấy nhiệm vụ chung của ṭan Đảng toàn dân làm nhiệm vụ chính. Từ đó chỉ đạo suy nghĩ, điều khiển ng̣i bút, phân tích lư giải các vấn đề bức xúc, quan trọng; góp phần tích cực trong việc tham gia giám sát xă hội và quản lư xă hội

Mỗi chương tŕnh, chuyên mục của ṭa báo, đài phát thanh, đài truyền h́nh có một đối tượng quần chúng riêng. Muốn các chương tŕnh, chuyên mục phục vụ đúng đối tượng th́ người viết phải hiểu đối tượng. Muốn vậy, mỗi nhà báo phải quan hệ mật thiết với nhân dân, quan tâm xây dựng các mối quan hệ trong xă hội, xây dựng mạng lưới cộng tác viên ở nhiều ngành nghề, nhiều địa phương.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở nhà báo phải coi trọng việc phê b́nh và tự phê b́nh v́ đây là quy luật phát triển của báo chí cách mạng và người làm báo cách mạng. Người dạy: “Báo chí phê b́nh phải nghiêm chỉnh chắc chắn. Phải phê b́nh với tinh thần thành khẩn, xây dựng, trị bệnh cứu người. Chớ có phê b́nh lung tung, không chịu trách nhiệm. Báo chí cũng phải khuyến khích quần chúng góp ư và phê b́nh để báo ḿnh ngày càng tiến bộ hơn”. Lời dạy của Bác cho đến hôm nay vẫn c̣n nguyên giá trị. Bởi trước xu thế bùng nổ thông tin như hiện nay, nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng ngày một cao hơn, đ̣i hỏi phóng viên phải khắc phục việc thông tin một chiều; phải quan tâm khai thác đề tài chống tiêu cực đi đôi với đề tài biểu dương, nêu gương điển h́nh tiên tiến, các mô h́nh lao động sản xuất mới, có hiệu quả.

Tuy nhiên, cũng cần phải xác định rơ việc biểu dương hay phê b́nh trong báo chí cũng đều rất khó. Nhà báo chân chính là nhà báo không bôi đen và cũng không tô hồng sự thật khách quan. Các tiết mục người tốt việc tốt trong các chương tŕnh thời sự chính trị ở trung ương và địa phương đă góp phần cổ vũ nhân tố tích cực, hạn chế tiêu cực trong gia đ́nh và xă hội. Những phóng sự thời sự động chạm đến mặt trái tồn tại trong công tác quản lư của các Cấp uỷ, chính quyền địa phương, của các sở ngành, các tổ chức chính trị - xă hội…được phát trên sóng phát thanh, truyền h́nh, dù những người thực hiện vất vả hơn, gặp nhiều cản ngại, phản ứng, đôi khi phải giải tŕnh, đối chất, nhưng đă góp phần quan trọng giúp địa phương thực hiện tốt công tác cải cách hành chính, xây dựng đời sống văn hoá cơ sở, thúc đẩy phát triển kinh tế- xă hội- an ninh quốc pḥng...

Nhà báo nên tránh áp đặt chủ quan để thông tin không sai lệch, v́ điều kỵ nhất của báo chí là phải đính chính, nói lại cho rơ. Điều đáng lưu ư là khi phát đi thông tin, nhà báo và cơ quan báo chí phải lắng nghe phản hồi của công chúng. Nhiệm vụ quan trọng của báo chí là định hướng dư luận để tuyên truyền giáo dục công dân và làm lành mạnh hóa xă hội.

Đội ngũ phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên của các đài phát thanh, truyền h́nh ngày nay có nhiều thuận lợi hơn các thế hệ đi trước là có tŕnh độ học vấn; được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ báo chí; có tŕnh độ lư luận chính trị, ngoại ngữ; có điều kiện ứng dụng công nghệ thông tin trong họat động nghiệp vụ, mang lại hiệu quả thông tin cao. Tuy nhiên, hoạt động trong cơ chế thị trường, sự cạnh tranh thông tin, cạnh tranh công chúng giữa các cơ quan báo chí ngày càng gay gắt, những tác động tiêu cực thời hội nhập kinh tế quốc tế có thể làm ảnh hưởng đến bản lĩnh chính trị, tư cách đạo đức của mỗi nhà báo. V́ vậy, những lời khuyên dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nghề báo, phong cách báo chí Hồ Chí Minh xứng đáng để các nhà báo, các phóng viên - biên tập viên tương lai của trường ta quan tâm nghiên cứu và học tập./.

Copyright ©2007 by IT Group of Radio and Television College II